Mistoqsija u Tweġiba

Mistoqsija: L-istess kelma jista' jkollha tifsira pożittiva u negattiva?

Il-kelmiet: ħadd, qatt, ebda, imkien u xejn fl-imgħoddi kellhom tifsira pożittiva, li xi wħud tilfuha (għalkemm għadek tista’ ssibha fl-Għarbi) u f’oħrajn kultant għadha tidher.
Eż. (Qatt mort il-Greċja? = Mort xi darba l-Greċja?Avżajna lil kulħadd. = Avżajna lil kull wieħed.)

Imma billi dawn il-kelmiet sikwit jintużaw man-negattiv biex iżidulu l-enfasi, donnhom ittieħdu minnu u llum aktarx inqisuhom negattivi iktar milli pożittivi.

Hekk spiċċaw b’żewġ tifsiriet: waħda pożittiva (aktarx mitlufa jew rari) u l-oħra negattiva, kif turi din it-tabella:

KELMA   TIFSIRA POŻITTIVA TIFSIRA NEGATTIVA
ħadd persuna, wieħed l-ebda persuna
xejn ħaġa l-ebda ħaġa
qatt xi darba l-ebda darba
ebda f'kull każ, dejjem lanqas wieħed/waħda
imkien post; plur. imkejjen l-ebda post

Forsi l-aktar waħda ċara hija "mkien", għax din għadha tintuża sal-lum biż-żewġ tifsiriet. Ngħidu aħna:
(1) Żaru l-imkejjen (= postijiet) storiċi.
(2) Fejn mort ilbieraħ? Imkien (= l-ebda post).

Fil-Kantilena, l-eqdem kitba li għandna bil-Malti, insibu wkoll il-vers "Min ibidill il miken ibidil il vintura" (Min ibiddel l-imkien (= il-post) ibiddel il-vintura). Għal tagħrif ieħor fuq il-Kantilena idħol hawn.

Interessanti li dan ġara wkoll fil-Franċiż, fejn personne fl-istess ħin tfisser “persuna, xi ħadd” u “ħadd”, u rien, li kienet tfisser “ħaġa” issa tfisser “xejn”.

L-istorja tal-kliem ħafna drabi tiċċaralna ħwejjeġ li mingħajrha jistgħu jħabbluna.

Prof. Manwel Mifsud

<Ara l-mistoqsijiet l-oħra